XIII Wydział Cywilny
Lokalizacja:
Budynek  Sądu  Rejonowego
Gdańsk – Północ
Ul. Piekarnicza 10
80-126 Gdańsk
budynek:A
piętro:I
pokój: A26
telefon:(58) 32-13-650
fax:(58) 32-13-653

Właściwość terytorialna dla XIII Wydziału Cywilnego Sądu Rejonowego Gdańsk-Północ w Gdańsku 
 jest do pobrania   T U T A J
Rodzaje spraw rozpoznawanych w postępowaniu nieprocesowym.
W XIII Wydziale Cywilnym rozpoznawane są sprawy cywilne prowadzone w postępowaniu nieprocesowym.

W postępowaniu nieprocesowym rozpoznawane są zwłaszcza następujące sprawy cywilne:

Z ZAKRESU PRAWA SPADKOWEGO
- o stwierdzenie nabycia spadku
- o dział spadku
- o sporządzenie spisu inwentarza
- o zabezpieczenie spadku
- o ustanowienie kuratora spadku

Z ZAKRESU PRAWA RODZINNEGO
- o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej

Z ZAKRESU PRAWA RZECZOWEGO
- o zasiedzenie
- o zniesienie współwłasności
- o ustanowienie służebności drogi koniecznej
- o ustalenie sposobu korzystania z rzeczy wspólnej
- o wyrażenie zgody na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu

Z ZAKRESU PRAWA OSOBOWEGO
- o uznanie za zmarłego

Z ZAKRESU PRAWA O AKTACH STANU CYWILNEGO
- o sprostowanie, unieważnienie, ustalenie treści aktu stanu cywilnego

Wszczęcie postępowania.

Postępowanie w sprawie cywilnej rozpoznawanej w postępowaniu nieprocesowym wszczynane jest – w zależności od rodzaju sprawy – na wniosek (większość spraw) albo z urzędu.

Osoba składająca wniosek o wszczęcie postępowania nieprocesowego to wnioskodawca (odpowiednik powoda w procesie). Pozostałe osoby biorące udział w postępowaniu to uczestnicy.

Wniosek o wszczęcie postępowania nieprocesowego powinien odpowiadać zasadniczo warunkom, jakim powinien odpowiadać pozew w procesie i powinien zawierać zwłaszcza:
1. dokładne oznaczenie wnioskodawcy (imię, nazwisko, adres i numer pesel),
2. dokładne oznaczenie uczestników (imiona, nazwiska, adresy i numery pesel),
3. oznaczenie Sądu,
4. oznaczenie rodzaju pisma (wniosek o …),
5. określenie żądania (tzn. jakiego rozstrzygnięcia osoba wnosząca pismo domaga się od Sądu),
6. określenie wartości przedmiotu sporu (w sprawach o podział majątku, zasiedzenie, dział spadku, zniesienie współwłasności),
7. uzasadnienie żądania (wskazanie, dlaczego Sąd powinien uwzględnić żądanie wnoszącego pismo),
8. podpis wnioskodawcy.

Ponadto możliwe jest zawarcie we wniosku:
1. wniosku o zabezpieczenie wniosku (roszczenia),
2. wniosków dowodowych (oznaczenie imion, nazwisk, adresów świadków i wskazanie co ich zeznania mają wnieść do sprawy, wniosek o dokonanie oględzin, przeprowadzenie postępowania dowodowego z dokumentów).

Ponadto, w niektórych rodzajach spraw niezbędne jest dołączenie do wniosku dowodów, takich jak np. odpisy aktów stanu cywilnego, odpisy księgi wieczystej.

Pełnomocnictwo.

Jeżeli wnioskodawca występuje z pełnomocnikiem, konieczne jest dołączenie do wniosku pełnomocnictwa (oryginału lub uwierzytelnionego odpisu).

Odpisy.

Każde pismo wnoszone do Sądu powinno być składane wraz z dodatkowymi odpisami w ilości odpowiadającej ilości uczestników postępowania (pisma są doręczane każdemu uczestnikowi). Jeżeli do pisma załączone są załączniki, należy dołączyć również odpowiednią ilość odpisów załączników.

Opłaty i zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

Opłaty.

Pismo wszczynającej postępowanie nieprocesowe podlega opłacie. Opłata jest różna w zależności od przedmiotu sprawy. Opłatę można uiścić przelewem na odpowiedni rachunek Sądu (numery na dole strony), poprzez wpłatę w Kasie Sądu lub poprzez naklejenie znaczków opłaty sądowej na oryginał pisma składanego w Sądzie.

Zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

We wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu należy:
1. oznaczyć osobę wnoszącą pismo (imię, nazwisko i adres),
2. oznaczyć Sąd i podać sygnaturę akt sprawy,
3. uzasadnić wniosek z powołaniem się na brak możliwości ponoszenia kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla siebie i swojej rodziny,
4. załączyć wypełniony formularz oświadczenia o stanie majątkowym,
5. można dołączyć dodatkowe dowody potwierdzające twierdzenia zawarte we wniosku,
6. od wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych nie pobiera się opłat sądowych,
7. na postanowienie o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych przysługuje zażalenie do Sądu Okręgowego Wydziału III Cywilnego Odwoławczego.

NIEKTÓRE SPRAWY ROZPOZNAWANE W XIII WYDZIALE CYWILNYM
Z ZAKRESU PRAWA SPADKOWEGO

Sprawy o stwierdzenie nabycia spadku.

WNIOSEK

1. Postępowanie w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku wszczynane jest na wniosek.

Złożenie w Sądzie wniosku prawidłowo sporządzonego, należycie opłaconego i zawierającego wszystkie załączniki pozwala na szybkie wyznaczenie terminu rozprawy i zakończenie sprawy. Wszelkie uchybienia zawsze skutkują wydłużeniem postępowania, a jednocześnie mogą prowadzić do zwrotu wniosku, zawieszenia postępowania w sprawie.

2. Przykładowy wniosek o stwierdzenie nabycia spadku jest do pobrania na dole strony.

3. W treści wniosku należy wskazać:

a. dane personalne spadkodawcy (osoby zmarłej),
b. datę zgonu spadkodawcy,
c. ostatni adres zamieszkania spadkodawcy,
d. dane personalne i adresowe wnioskodawcy,
e. dane personalne i adresowe uczestników postępowania (wszyscy spadkobiercy testamentowi oraz wszyscy spadkobiercy ustawowi – również przy dziedziczeniu testamentowym) (por. pkt 9),
f. stopień pokrewieństwa wnioskodawcy i uczestników ze spadkodawcą.

4. Do wniosku należy załączyć: 

a. odpis skrócony aktu zgonu osoby zmarłej,
b. w przypadku dziedziczenia ustawowego – odpisy skrócone aktów urodzenia lub małżeństwa spadkobierców ustawowych (w przypadku zamężnych kobiet akty małżeństwa),
c. w przypadku gdy osoba zmarła pozostawiła testament - odpis skrócony aktu urodzenia lub małżeństwa (dla zamężnych kobiet) tylko osoby dziedziczącej na podstawie testamentu,
d. w przypadku, gdy osoba zmarła pozostawiła testament – oryginał testamentu oraz kserokopie testamentu w tylu egzemplarzach ilu jest uczestników postępowania,
e. kserokopie wniosku w tylu egzemplarzach ilu jest uczestników postępowania.

5. Wniosek podlega opłacie sądowej w wysokości 50 zł. od jednej osoby zmarłej

Opłatę najlepiej uiścić poprzez naklejenie znaczków opłaty sądowej za 50 złotych – do nabycia w kasie Sądu w budynku B na parterze.

6. Wniosek wraz z załącznikami należy złożyć w okienku nr 4 na parterze w budynku B, ewentualnie wysłać na adres Sądu / XIII Wydziału Cywilnego.

7. Nie należy składać kserokopii aktów stanu cywilnego – wyjątek stanowią kserokopie potwierdzone przez notariusza (akty stanu cywilnego złożone do akt pozostają w Sądzie).

8. Sądem właściwym do rozpoznania sprawy spadkowej jest sąd ostatniego miejsca zamieszkania osoby zmarłej.

9. Spadkobiercy ustawowi.

a. spadkobiercami ustawowymi osoby zmarłej są w pierwszej kolejności jej współmałżonek i dzieci,
b. w przypadku gdy dziecko spadkodawcy nie żyje a miało własne dzieci, spadkobiercami ustawowymi są te dzieci, a jeśli one nie żyją, ich dzieci, itd. (wnuki, prawnuki itd. osoby zmarłej),
c. w przypadku, gdy osoba zmarła nie miała dzieci, wnuków, prawnuków itd. jej spadkobiercami ustawowymi osoby zmarłej są współmałżonek spadkodawcy, rodzeństwo spadkodawcy i rodzice spadkodawcy,
d. w przypadku gdy rodzeństwo spadkodawcy nie żyje a miało własne dzieci, spadkobiercami ustawowymi są te dzieci, itd. (bratankowie/nice, siostrzeńcy/nice osoby zmarłej),
e. w braku zstępnych, rodziców, rodzeństwa i zstępnych rodzeństwa spadkodawcy, spadkobiercą ustawowym jest tylko małżonek spadkodawcy,
f. w braku małżonka, zstępnych, rodziców, rodzeństwa i zstępnych rodzeństwa spadkodawcy, spadkobiercą ustawowym jest gmina ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, ewentualnie Skarb Państwa.

10. Wskazując dane spadkobierców należy podać także ich pokrewieństwo ze zmarłym (np. żona, syn, wnuk, brat, itp.).

11. Gdy w skład spadku wchodzi gospodarstwo rolne to należy to uwzględnić we wniosku i dołączyć odpis z księgi wieczystej (dotyczy sytuacji gdy śmierć nastąpiła przed 14.02.2001 r.).

12. Podając adresy uczestników postępowania należy podać ich faktyczne adresy zamieszkania (które nie muszą pokrywać się z adresami zameldowania). Niewskazanie faktycznego adresu zamieszkania najczęściej skutkuje wydłużeniem postępowania z uwagi na nieprawidłowość doręczenia pism procesowych i sądowych. Brak dowodu prawidłowego zawiadomienia uczestnika o terminie rozprawy skutkuje jej odroczeniem.

13.   Sposobem na uniknięcie problemów z doręczeniami uczestnikom postępowania pism sądowych, w tym zawiadomień o terminie rozprawy, jest udzielenie przez uczestników postępowania pełnomocnictwa jednemu lub niektórym z nich. Doręczenia pism pełnomocnikowi jest skuteczne wobec reprezentowanych przez niego uczestników.

Uwagi odnośnie pełnomocnictwa do reprezentacji w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku:

a. pełnomocnictwo nie musi mieć formy aktu notarialnego, podpis na nim nie musi być poświadczony przez notariusza, ale musi być złożony własnoręcznie przez osobę udzielającą pełnomocnictwa,
b. z treści pełnomocnictwa powinno wynikać, w jakiej sprawie jest udzielane (poprzez podanie sygnatury, ewentualnie osoby spadkodawcy),
c. pełnomocnictwo należy złożyć do akt sprawy w oryginale a nie w kserokopii,
d. przykładowy tekst pełnomocnictwa jest do pobrania na dole strony,
e. pełnomocnikiem wnioskodawcy i uczestnika może być zwłaszcza:
          - wnioskodawca albo inny uczestnik postępowania,
          - rodzic, małżonek, rodzeństwo lub zstępny oraz osoba pozostająca w stosunku przysposobienia.
          - adwokat lub radca prawny.

14. Uczestnicy zamieszkali za granicą.

Problem z doręczeniami występuje zwłaszcza w przypadku uczestników postępowania zamieszkałych za granicą. Wskazywanie ostatnich adresów zameldowania w Polsce zamiast faktycznego adresu zamieszkania osoby zamieszkałej za granicą najczęściej skutkować będzie nieskutecznością doręczenia pism sądowych. W przypadku osób zamieszkałych za granicą należy wskazać ich adres zamieszkania za granicą. Sąd dokonuje wówczas doręczenia w trybie odezwy zagranicznej, co skutkuje znacznym wydłużeniem postępowania – na okres co najmniej 6 miesięcy.

Sposobem na uniknięcie wydłużenia postępowania z tytułu konieczności dokonywania doręczeń w trybie odezwy zagranicznej jest m.in.:
a. ustanowienie przez osobę zamieszkałą za granicą pełnomocnika w Polsce (por. pkt 13), ewentualnie,
b. wskazanie przez osobę zamieszkałą za granicą w pisemnym oświadczeniu załączonym do wniosku, ewentualnie nadesłanym do Sądu, danych personalnych i adresowych osoby zamieszkałej w Polsce, której należy doręczać korespondencję dla uczestnika zamieszkałego za granicą (tzw. pełnomocnika dla doręczeń).

15. Najczęstsze braki i błędy wnioskodawców oraz ich potencjalne skutki: 
Braki formalne, braki fiskalne, błędy:
Skutki w razie nieuzupełnienia w zakreślonym terminie braków i błędów:
Nieuiszczenie opłaty przy złożeniu wniosku.
Zwrot wniosku.
Niedołączenie do wniosku oryginalnego odpisu skróconego aktu zgonu spadkodawcy.
Zwrot wniosku.
Niepodpisanie wniosku.
Zwrot wniosku.
Załączenie do wniosku o stwierdzenie nabycia spadku bez testamentu kserokopii (a nie oryginałów) aktów stanu cywilnego spadkobierców ustawowych.
Zawieszenie postępowania w sprawie.
Niewskazanie we wniosku innych uczestników postępowania, w tym zwłaszcza:
- pominięcie spadkobierców ustawowych w przypadku dziedziczenia testamentowego,
- pominięcie przez wnioskodawcę - małżonka bezdzietnego spadkodawcy innych spadkobierców ustawowych, tj. rodzeństwa spadkodawcy, rodziców spadkodawcy, zstępnych (dzieci) zmarłego rodzeństwa spadkodawcy.
Zwrot wniosku, ewentualnie zawieszenie postępowania w sprawie.
Niewskazanie faktycznych adresów zamieszkania uczestników postępowania (w tym wskazanie ostatnich adresów zameldowania w Polsce osób faktycznie zamieszkałych za granicą).
Odroczenie rozprawy z uwagi na brak dowodów prawidłowego zawiadomienia uczestników o terminie.
Złożenie wniosku w sądzie innym niż sąd ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy.
Przekazanie sprawy do sądu właściwego.
Załączenie do wniosku o stwierdzenie nabycia spadku z testamentem kserokopii (a nie oryginału) testamentu.
Skazanie na grzywnę do 1.000 złotych osoby posiadającej oryginał testamentu i nie składającej go na wezwanie Sądu.
ROZPRAWA

16.   W sprawie o stwierdzenie nabycia spadku Sąd wyznacza rozprawę. Stawiennictwo uczestników na rozprawie nie jest obowiązkowe. Niemniej jednak w niektórych przypadkach nieobecność wszystkich uczestników uniemożliwia zakończenie postępowania na pierwszym terminie rozprawy.

Np.:
a. niestawiennictwo żadnego ze spadkobierców skutkować będzie odroczeniem rozprawy i koniecznością dokonania ogłoszeń w prasie i w Monitorze Sądowym i Gospodarczym o prowadzonym postępowaniu, których znaczne koszty obciążają z zasady wnioskodawcę i uczestników postępowania (niestawiennictwo spadkobierców wiąże się z niemożliwością przeprowadzenia przez Sąd dowodu z zapewnienia spadkowego składanego przez zgłaszającego się spadkobiercę a jego przeprowadzenie w zdecydowanej większości spraw umożliwia wydanie przez Sąd postanowienia bez konieczności dokonywania w/w ogłoszeń);
b. niestawiennictwo uczestnika będzie skutkować odroczeniem rozprawy, jeżeli do Sądu przed terminem rozprawy nie wpłynie dowód zawiadomienia tego uczestnika za pośrednictwem poczty o rozprawie (zwrotne potwierdzenie odbioru) a uczestnik nie jest reprezentowany przez pełnomocnika – prawidłowo zawiadomionego, ewentualnie obecnego na rozprawie,
c. jeżeli od daty śmierci spadkodawcy nie upłynęło 6 miesięcy, a spadkobierca nie złożył wcześniej oświadczenia o przyjęciu albo odrzuceniu spadku przed sądem albo notariuszem, niestawiennictwo uczestnika prawidłowo zawiadomionego, wiązać się będzie z niemożnością wydania postanowienia przed upływem terminu 6 miesięcy od daty śmierci spadkodawcy.

POSTANOWIENIE

17. Po przeprowadzeniu rozprawy Sąd wydaje postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, w którym określa, kto i w jakiej części oraz na jakiej podstawie (ustawa, testament) dziedziczy spadek po spadkodawcy.

18.   W razie niezłożenia wniosku o doręczenie postanowienia wraz z uzasadnieniem i niewniesienia apelacji od wydanego postanowienia, staje się ono prawomocne po 21 dniach od dnia jego wydania.

19.   Sąd nie doręcza z urzędu odpisu prawomocnego postanowienia wydanego na rozprawie. Aby otrzymać odpis prawomocnego postanowienia należy złożyć wniosek (np. wg wzoru dostępnego w punkcie informacyjnym). Wniosek może być złożony już w dniu wydania postanowienia, ale odpis postanowienia zostanie wydany (wysłany) dopiero po jego uprawomocnieniu się. Jeden odpis postanowienia ze stwierdzeniem prawomocności podlega opłacie w kwocie 6 złotych od strony postanowienia (z reguły postanowienie nie zajmuje więcej niż jedną stronę).

NIEKTÓRE SPRAWY ROZPOZNAWANE W XIII WYDZIALE CYWILNYM
Z ZAKRESU PRAWA SPADKOWEGO

Sprawy o dział spadku.

1. Sądem właściwym do rozpoznania sprawy o dział spadku jest sąd ostatniego miejsca zamieszkania osoby zmarłej.

Na żądanie uczestnika działu, zgłoszone nie później niż na pierwszej rozprawie, sąd spadku może przekazać sprawę sądowi rejonowemu, w którego okręgu znajduje się spadek lub jego znaczna część, albo sądowi rejonowemu, w którego okręgu mieszkają wszyscy współspadkobiercy.

2. Postępowanie w sprawie o dział spadku wszczynane jest na wniosek.

Złożenie w Sądzie wniosku prawidłowo sporządzonego, należycie opłaconego i zawierającego wszystkie załączniki pozwala na szybkie wyznaczenie terminu rozprawy i zakończenie sprawy. Wszelkie uchybienia zawsze skutkują wydłużeniem postępowania, a jednocześnie mogą prowadzić do zwrotu wniosku, zawieszenia postępowania w sprawie.

3. W treści wniosku należy wskazać:

a. dane personalne spadkodawcy (osoby zmarłej),
b. sygnaturę sprawy, w której zapadło postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po spadkodawcy, c. dane personalne i adresowe wnioskodawcy,
d. dane personalne i adresowe uczestników postępowania (wszyscy spadkobiercy wskazani w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku),
e. składniki majątku spadkowego,
f. czy był sporządzany inwentarz spadku.

4. Do wniosku należy załączyć:

a. kopię postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku,
b. jeżeli w skład majątku wchodzi nieruchomość – odpis księgi wieczystej tej nieruchomości (oryginalny odpis a nie kserokopię),
c. jeżeli w skład spadku wchodzi spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego – zaświadczenie ze spółdzielni wskazujące przedmiot prawa, jego rodzaj, osoby, którym przysługuje, datę jego przyznania,
d. dowody własności innych składników majątku spadkowego,
e. kserokopie wniosku i załączników w tylu egzemplarzach ilu jest uczestników postępowania.

5. Wniosek podlega opłacie sądowej.

Opłata wynosi:
a. jeżeli dział spadku wiąże się ze zniesieniem współwłasności a we wniosku nie zawarto zgodnego projektu działu spadku i zniesienia współwłasności – 1.000 zł,
b. jeżeli dział spadku wiąże się ze zniesieniem współwłasności a we wniosku zawarto zgodny projekt działu spadku i zniesienia współwłasności – 600 zł,
c. jeżeli dział spadku nie wiąże się ze zniesieniem współwłasności a we wniosku nie zawarto zgodnego projektu działu spadku – 500 zł,
d. jeżeli dział spadku nie wiąże się ze zniesieniem współwłasności a we wniosku zawarto zgodny projekt działu spadku – 300 zł,
e. jeżeli spadkodawca pozostawał w związku małżeńskim, w którym istniał ustrój wspólności małżeńskiej i składniki majątku wchodzącego w skład spadku wchodziły w skład wspólności małżeńskiej i nie przeprowadzono wcześniej postępowania o podział majątku wspólnego spadkodawcy i jego małżonka – przeprowadzenie postępowania o dział spadku nie będzie możliwe bez przeprowadzenia wcześniej, ewentualnie w ramach tego samego postępowania, podziału majątku wspólnego spadkodawcy i jego małżonka – wówczas opłata wynosi tyle, ile opłata w sprawie o podział majątku wspólnego, czyli 1.000 zł, przy czym, w razie zawarcia we wniosku zgodnego projektu podziału majątku i działu spadku – 300 zł,
f. jeżeli wnioskodawca składa wniosek o stwierdzenie nabycia spadku i dział spadku (w sytuacji, gdy wcześniej nie zapadło postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku) opłaty wskazane w pkt a. – e. podwyższa się o 50 zł (z tytułu opłaty od wniosku o stwierdzenie nabycia spadku).

Opłatę można uiścić przelewem na odpowiedni rachunek Sądu (numery na dole strony), poprzez wpłatę w Kasie Sądu lub poprzez naklejenie znaczków opłaty sądowej na oryginał pisma składanego w Sądzie (do nabycia w kasie Sądu w budynku B na parterze).

6. Wniosek wraz z załącznikami należy złożyć w okienku nr 4 na parterze w budynku B, ewentualnie wysłać na adres Sądu / Wydziału XIII Cywilnego.

7. Podając adresy uczestników postępowania należy podać ich faktyczne adresy zamieszkania (które nie muszą pokrywać się z adresami zameldowania). Niewskazanie faktycznego adresu zamieszkania najczęściej skutkuje wydłużeniem postępowania z uwagi na nieprawidłowość doręczenia pism procesowych i sądowych. Brak dowodu prawidłowego zawiadomienia uczestnika o terminie rozprawy skutkuje jej odroczeniem.

8. Sposobem na uniknięcie problemów z doręczeniami uczestnikom postępowania pism sądowych, w tym zawiadomień o terminie rozprawy, jest udzielenie przez uczestników postępowania pełnomocnictwa jednemu lub niektórym z nich. Doręczenia pism pełnomocnikowi jest skuteczne wobec reprezentowanych przez niego uczestników.

Uwagi odnośnie pełnomocnictwa do reprezentacji w postępowaniu o dział spadku:

a. pełnomocnictwo nie musi mieć formy aktu notarialnego, podpis na nim nie musi być poświadczony przez notariusza, ale musi być złożony własnoręcznie przez osobę udzielającą pełnomocnictwa,
b. z treści pełnomocnictwa powinno wynikać, w jakiej sprawie jest udzielane (poprzez podanie sygnatury, ewentualnie osoby spadkodawcy),
c. pełnomocnictwo należy złożyć do akt sprawy w oryginale a nie w kserokopii,
d. przykładowy tekst pełnomocnictwa jest do pobrania na dole strony,
e. pełnomocnikiem wnioskodawcy i uczestnika może być zwłaszcza:
          - wnioskodawca albo inny uczestnik postępowania,
          - rodzic, małżonek, rodzeństwo lub zstępny oraz osoba pozostająca w stosunku przysposobienia.
          - adwokat lub radca prawny.

9. Uczestnicy zamieszkali za granicą.
Problem z doręczeniami występuje zwłaszcza w przypadku uczestników postępowania zamieszkałych za granicą. Wskazywanie ostatnich adresów zameldowania w Polsce zamiast faktycznego adresu zamieszkania osoby zamieszkałej za granicą najczęściej skutkować będzie nieskutecznością doręczenia pism sądowych. W przypadku osób zamieszkałych za granicą należy wskazać ich adres zamieszkania za granicą. Sąd dokonuje wówczas doręczenia w trybie odezwy zagranicznej, co skutkuje znacznym wydłużeniem postępowania – na okres co najmniej 6 miesięcy.

Sposobem na uniknięcie wydłużenia postępowania z tytułu konieczności dokonywania doręczeń w trybie odezwy zagranicznej jest m.in.:
a. ustanowienie przez osobę zamieszkałą za granicą pełnomocnika w Polsce (por. pkt 8), ewentualnie,
b. wskazanie przez osobę zamieszkałą za granicą w pisemnym oświadczeniu załączonym do wniosku, ewentualnie nadesłanym do Sądu, danych personalnych i adresowych osoby zamieszkałej w Polsce, której należy doręczać korespondencję dla uczestnika zamieszkałego za granicą (tzw. pełnomocnika dla doręczeń).

15. Najczęstsze braki i błędy wnioskodawców oraz ich potencjalne skutki: 
Braki formalne, braki fiskalne, błędy:
Skutki w razie nieuzupełnienia w zakreślonym terminie braków i błędów:
Niezłożenie oryginalnego odpisu księgi wieczystej nieruchomości wchodzącej w skład spadku
Zwrot wniosku.
Niepodpisanie wniosku.
Zwrot wniosku.
Niewskazanie faktycznych adresów zamieszkania uczestników postępowania (w tym wskazanie ostatnich adresów zameldowania w Polsce osób faktycznie zamieszkałych za granicą).
Odroczenie rozprawy z uwagi na brak dowodów prawidłowego zawiadomienia uczestników o terminie.
Złożenie wniosku w sądzie innym niż sąd ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy.
Przekazanie sprawy do sądu właściwego.
SPRAWY ROZPOZNAWANE W XIII WYDZIALE CYWILNYM
Z ZAKRESU PRAWA RODZINNEGO

Sprawy o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej.

1. Sądem właściwym do rozpoznania sprawy o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami jest:

a. sąd miejsca położenia majątku – jeżeli wspólność nie ustała przez śmierć jednego z małżonków,
b. sąd spadku – jeżeli wspólność ustała przez śmierć jednego z małżonków.

2. Postępowanie w sprawie o podział majątku wszczynane jest na wniosek.

Złożenie w Sądzie wniosku prawidłowo sporządzonego, należycie opłaconego i zawierającego wszystkie załączniki pozwala na szybkie wyznaczenie terminu rozprawy i zakończenie sprawy. Wszelkie uchybienia zawsze skutkują wydłużeniem postępowania, a jednocześnie mogą prowadzić do zwrotu wniosku, zawieszenia postępowania w sprawie.

3. W treści wniosku należy wskazać:

a. dane personalne i adresowe wnioskodawcy i uczestnika (byli małżonkowie),
b. sygnaturę sprawy, w której zapadł wyrok rozwodowy, ewentualnie postanowienie o zniesieniu współwłasności,
c. składniki majątku wspólnego.

4. Do wniosku należy załączyć:

a. odpisu wyroku rozwodowego lub orzeczenia znoszącego wspólność majątkową małżeńską,
b. jeżeli w skład majątku wchodzi nieruchomość – odpis księgi wieczystej tej nieruchomości (oryginalny odpis a nie kserokopię),
c. jeżeli w skład majątku wchodzi spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego – zaświadczenie ze spółdzielni wskazujące przedmiot prawa, jego rodzaj, osoby, którym przysługuje, datę jego przyznania,
d. dowody własności innych składników majątku wspólnego,
e. kserokopie wniosku i załączników dla uczestnika postępowania.

5. Wniosek podlega opłacie sądowej.

Opłata wynosi:
a. jeżeli we wniosku nie zawarto zgodnego projektu podziału 1.000 zł,
b. jeżeli we wniosku zawarto zgodny projekt podziału              300 zł.

Opłatę można uiścić przelewem na odpowiedni rachunek Sądu (numery na dole strony), poprzez wpłatę w Kasie Sądu lub poprzez naklejenie znaczków opłaty sądowej na oryginał pisma składanego w Sądzie (do nabycia w kasie Sądu w budynku B na parterze).

6. Wniosek wraz z załącznikami należy złożyć w okienku nr 4 na parterze w budynku B, ewentualnie wysłać na adres Sądu / Wydziału XIII Cywilnego.

7. Podając adresy uczestników postępowania należy podać ich faktyczne adresy zamieszkania (które nie muszą pokrywać się z adresami zameldowania). Niewskazanie faktycznego adresu zamieszkania najczęściej skutkuje wydłużeniem postępowania z uwagi na nieprawidłowość doręczenia pism procesowych i sądowych. Brak dowodu prawidłowego zawiadomienia uczestnika o terminie rozprawy skutkuje jej odroczeniem.

9. Uczestnicy zamieszkali za granicą.

Problem z doręczeniami występuje zwłaszcza w przypadku uczestników postępowania zamieszkałych za granicą. Wskazywanie ostatnich adresów zameldowania w Polsce zamiast faktycznego adresu zamieszkania osoby zamieszkałej za granicą najczęściej skutkować będzie nieskutecznością doręczenia pism sądowych. W przypadku osób zamieszkałych za granicą należy wskazać ich adres zamieszkania za granicą. Sąd dokonuje wówczas doręczenia w trybie odezwy zagranicznej, co skutkuje znacznym wydłużeniem postępowania – na okres co najmniej 6 miesięcy.

Sposobem na uniknięcie wydłużenia postępowania z tytułu konieczności dokonywania doręczeń w trybie odezwy zagranicznej jest m.in.:

a. ustanowienie przez osobę zamieszkałą za granicą pełnomocnika w Polsce, ewentualnie,
b. wskazanie przez osobę zamieszkałą za granicą w pisemnym oświadczeniu załączonym do wniosku, ewentualnie nadesłanym do Sądu, danych personalnych i adresowych osoby zamieszkałej w Polsce, której należy doręczać korespondencję dla uczestnika zamieszkałego za granicą (tzw. pełnomocnika dla doręczeń).

10.   Najczęstsze braki i błędy wnioskodawców oraz ich potencjalne skutki:
Braki formalne, braki fiskalne, błędy:
Skutki w razie nieuzupełnienia w zakreślonym terminie braków i błędów:
Niezłożenie oryginalnego odpisu księgi wieczystej nieruchomości wchodzącej w skład majątku wspólnego
Zwrot wniosku.
Niepodpisanie wniosku.
Zwrot wniosku.
Niewskazanie faktycznych adresów zamieszkania uczestników postępowania (w tym wskazanie ostatnich adresów zameldowania w Polsce osób faktycznie zamieszkałych za granicą).
Odroczenie rozprawy z uwagi na brak dowodów prawidłowego zawiadomienia uczestników o terminie.
Złożenie wniosku w sądzie innym niż sąd miejsca położenia majątku wspólnego.
Przekazanie sprawy do sądu właściwego.
SPRAWY ROZPOZNAWANE W XIII WYDZIALE CYWILNYM
Z ZAKRESU PRAWA RZECZOWEGO
1. Sądem właściwym do rozpoznania spraw w postępowaniu nieprocesowym z zakresu prawa rzeczowego jest Sąd położenia rzeczy.

2. Postępowanie w sprawach z zakresu prawa rzeczowego wszczynane jest na wniosek.

Złożenie w Sądzie wniosku prawidłowo sporządzonego, należycie opłaconego i zawierającego wszystkie załączniki pozwala na szybkie wyznaczenie terminu rozprawy i zakończenie sprawy. Wszelkie uchybienia zawsze skutkują wydłużeniem postępowania, a jednocześnie mogą prowadzić do zwrotu wniosku, zawieszenia postępowania w sprawie.

3. W treści wniosku należy wskazać:

a. dane personalne i adresowe wnioskodawcy/ców,
b. dane nieruchomości, która jest przedmiotem wniosku (lokalizacja, numer działki w ewidencji gruntów, numer obrębu, numer księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości),
c. dane personalne i adresowe właściciela nieruchomości,
d. dane personalne i adresowe posiadaczy zależnych nieruchomości (najemców, dzierżawców, użytkowników),
e. dane personalne i adresowe innych niż wnioskodawca/y posiadaczy samoistnych nieruchomości,
f. uzasadnienie wniosku.
4. Do wniosku należy załączyć:
a. odpis księgi wieczystej nieruchomości, której dotyczy wniosek (w oryginale a nie kserokopii),
      - w sprawach o zasiedzenie – nieruchomości, której dotyczy wniosek o zasiedzenie a nie       nieruchomości będącej już własnością wnioskodawcy,
      - w sprawach o ustanowienie drogi koniecznej – wszystkich nieruchomości, przez które ma przebiegać droga konieczna oraz nieruchomości wnioskodawcy,
      - w sprawach o zniesienie współwłasności – nieruchomości będącej przedmiotem współwłasności współwłaścicieli,
b. kserokopie wniosku i załączników w tylu egzemplarzach ilu jest uczestników postępowania (por pkt 3.d-f.),
c. jeżeli przedmiotem wniosku w sprawie o zasiedzenie nie jest cała wyodrębniona w ewidencji gruntów działka, do wniosku należy dołączyć mapkę z zaznaczonym zakresem posiadania nieruchomości przez wnioskodawcę/ów,
d. jeżeli przedmiotem wniosku jest ustanowienie służebności drogi koniecznej, do wniosku należy dołączyć mapkę z zaznaczonym projektowanym przebiegiem drogi koniecznej.

5. Wniosek o w sprawie z zakresu prawa rzeczowego podlega opłacie sądowej. Wysokość opłaty zależy od przedmiotu sprawy.

Wysokość opłaty od wniosku w sprawach:

a. o ustanowienie drogi koniecznej – 200 zł
b. o rozgraniczenie nieruchomości – 200 zł
c. o stwierdzenie nabycia służebności gruntowej przez zasiedzenie – 200 zł
d. o ustalenie sposobu korzystania z rzeczy wspólnej – 100 zł
e. o ustanowienie zarządcy rzeczy wspólnej lub przedmiotu użytkowania – 100 zł
f. o rozstrzygnięcie co do dokonania czynności dotyczącej rzeczy wspólnej – 100 zł
g. o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie – 2.000 zł
h. o zniesienie współwłasności bez zgodnego wniosku – 1.000 zł
i. o zniesienie współwłasności na zgodny wniosek – 300 zł

Opłatę można uiścić przelewem na odpowiedni rachunek Sądu (numery na dole strony), poprzez wpłatę w Kasie Sądu lub poprzez naklejenie znaczków opłaty sądowej na oryginał pisma składanego w Sądzie (do nabycia w kasie Sądu w budynku B na parterze).

6. Wniosek wraz z załącznikami należy złożyć w okienku nr 4 na parterze w budynku B, ewentualnie wysłać na adres Sądu / Wydziału XIII Cywilnego.

7. Podając adresy uczestników postępowania należy podać ich faktyczne adresy zamieszkania (które nie muszą pokrywać się z adresami zameldowania). Niewskazanie faktycznego adresu zamieszkania najczęściej skutkuje wydłużeniem postępowania z uwagi na nieprawidłowość doręczenia pism procesowych i sądowych. Brak dowodu prawidłowego zawiadomienia uczestnika o terminie rozprawy skutkuje jej odroczeniem.

8. Sposobem na uniknięcie problemów z doręczeniami uczestnikom postępowania pism sądowych, w tym zawiadomień o terminie rozprawy, jest udzielenie przez uczestników postępowania pełnomocnictwa jednemu lub niektórym z nich. Doręczenia pism pełnomocnikowi jest skuteczne wobec reprezentowanych przez niego uczestników.

Uwagi odnośnie pełnomocnictwa do reprezentacji w postępowaniu z zakresu prawa rzeczowego:

a. pełnomocnictwo nie musi mieć formy aktu notarialnego, podpis na nim nie musi być poświadczony przez notariusza, ale musi być złożony własnoręcznie przez osobę udzielającą pełnomocnictwa,
b. z treści pełnomocnictwa powinno wynikać, w jakiej sprawie jest udzielane (poprzez podanie sygnatury, ewentualnie osoby spadkodawcy),
c. pełnomocnictwo należy złożyć do akt sprawy w oryginale a nie w kserokopii,
d. przykładowy tekst pełnomocnictwa jest do pobrania na dole strony,
e. pełnomocnikiem wnioskodawcy i uczestnika może być zwłaszcza:
          - wnioskodawca albo inny uczestnik postępowania,
          - rodzic, małżonek, rodzeństwo lub zstępny oraz osoba pozostająca w stosunku przysposobienia.
          - adwokat lub radca prawny.

9. Uczestnicy zamieszkali za granicą.

Problem z doręczeniami występuje zwłaszcza w przypadku uczestników postępowania zamieszkałych za granicą. Wskazywanie ostatnich adresów zameldowania w Polsce zamiast faktycznego adresu zamieszkania osoby zamieszkałej za granicą najczęściej skutkować będzie nieskutecznością doręczenia pism sądowych. W przypadku osób zamieszkałych za granicą należy wskazać ich adres zamieszkania za granicą. Sąd dokonuje wówczas doręczenia w trybie odezwy zagranicznej, co skutkuje znacznym wydłużeniem postępowania – na okres co najmniej 6 miesięcy.

Sposobem na uniknięcie wydłużenia postępowania z tytułu konieczności dokonywania doręczeń w trybie odezwy zagranicznej jest m.in.:
a. ustanowienie przez osobę zamieszkałą za granicą pełnomocnika w Polsce (por. pkt 8), ewentualnie,
b. wskazanie przez osobę zamieszkałą za granicą w pisemnym oświadczeniu załączonym do wniosku, ewentualnie nadesłanym do Sądu, danych personalnych i adresowych osoby zamieszkałej w Polsce, której należy doręczać korespondencję dla uczestnika zamieszkałego za granicą (tzw. pełnomocnika dla doręczeń).

15. Najczęstsze braki i błędy wnioskodawców oraz ich potencjalne skutki: 
Braki formalne, braki fiskalne, błędy:
Skutki w razie nieuzupełnienia w zakreślonym terminie braków i błędów:
Niezłożenie oryginalnego odpisu księgi wieczystej nieruchomości, której dotyczy wniosek.
Zwrot wniosku.
Niezłożenie w sprawie o zasiedzenie odpisu księgi wieczystej nieruchomości, której dotyczy wniosek, ale nieruchomości będącej przedmiotem własności wnioskodawcy.
Zwrot wniosku.
Niepodpisanie wniosku.
Zwrot wniosku.
Niewskazanie faktycznych adresów zamieszkania uczestników postępowania (w tym wskazanie ostatnich adresów zameldowania w Polsce osób faktycznie zamieszkałych za granicą).
Odroczenie rozprawy z uwagi na brak dowodów prawidłowego zawiadomienia uczestników o terminie.
Złożenie wniosku w sądzie innym niż sąd ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy.
Przekazanie sprawy do sądu właściwego.

Wzory formularzy:
Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku z testamentem
Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku bez testamentu
Udzielenie pełnomocnictwa do reprezentowania przed Sądem
Numery kont:
Rachunek wpisów sądowych:
98 1010 1140 0207 1822 3100 0000
 
Konto sum na zlecenie
87 1010 1140 0207 1813 9120 0000
Uiszczając opłatę na rachunek Sądu, należy dodatkowo wskazać sygnaturę akt sprawy i kogo dana sprawa dotyczy. W przypadku braku sygnatury, należy wskazać oznaczenie wydziału (numer wydziału) do, którego jest kierowana sprawa oraz kogo dana sprawa dotyczy.